Een veiligheidshaak is een hijshaak met een geïntegreerd borgmechanisme dat voorkomt dat de last onbedoeld van de haak losschiet. Bij een gewone open haak — zonder beveiliging — kan een last bij trillingen, een scheve stand of een lichte aanraking losschieten. Een veiligheidshaak sluit dat risico uit.
In professioneel hijswerk zijn onbeveiligde haken in de meeste omgevingen niet meer toegestaan. De Europese norm EN 1677 schrijft voor dat haken in hijssamenstellen voorzien zijn van een veiligheidspal of gelijkwaardig borgmechanisme.
Twee soorten: veiligheidshaak en klephaak
Binnen de categorie beveiligde haken zijn er twee hoofdvarianten die in de praktijk worden gebruikt. Ze lijken op elkaar maar werken anders:
Veiligheidshaak (safety hook)
De veiligheidshaak heeft een veiligheidspal die de opening van de haak afsluit. De pal wordt door een veer in gesloten positie gehouden. Om de haak te openen moet je de pal indrukken en tegelijkertijd de haak over het hijspunt bewegen. Dat vereist een bewuste handeling — de haak opent niet per ongeluk door trillingen of aanrakingen.
Klephaak (sling hook / grab hook)
De klephaak heeft een beweegbare klep die de ingang van de haak afsluit. De klep klapt open wanneer je de haak aan een oog of ring bevestigt, en klapt automatisch terug zodra de haak geplaatst is. Loskoppelen gaat snel — je drukt de klep opzij en tilt de haak eraf. Handig bij frequent aan- en ontkoppelen.
Wanneer kies je welke?
Het verschil in gebruik is subtiel maar relevant in de praktijk:
Kies een veiligheidshaak als:
- De haak langdurig aan een hijspunt hangt
- Maximale borgzekerheid vereist is
- Werkomstandigheden ruw zijn met veel trillingen of schokkende belasting
- De last permanent of voor langere tijd opgehangen blijft
Kies een klephaak als:
- Je regelmatig koppelt en ontkoppelt tijdens de werkdag
- Snelheid van aan- en ontkoppeling een rol speelt
- Je werkt met hijsbanden of rondstroppen die via een lus aan de haak hangen
- De klep voldoende beveiliging biedt voor de toepassing
In de praktijk zie je klephaken het meest bij hijsband- en rondstropsamenstellen, en veiligheidshaken bij kettingsamenstellen voor zware industriële toepassingen.
Maten: welke haak past bij welke ketting?
Haken zijn beschikbaar in maten passend bij de gangbare kettingdiameters. De maat van de haak moet altijd overeenkomen met de maat van de ketting — een haak die te groot is heeft te veel speling, een haak die te klein is past niet over het hijspunt.
| Kettingmaat | Bijbehorende haak |
|---|---|
| 6mm | Haak voor 6mm ketting |
| 8mm | Haak voor 8mm ketting |
| 10mm | Haak voor 10mm ketting |
| 13mm | Haak voor 13mm ketting |
| 16mm | Haak voor 16mm ketting |
Het draagvermogen van de haak moet altijd gelijk zijn aan of hoger dan het draagvermogen van de ketting. Een haak is het zwakste punt in een samenstel als hij ondermaat is.
Materiaal en afwerking
Standaard veiligheidshaken en klephaken bij Hijskampioen zijn van gesmeed staal, graad 8 — dezelfde sterkteklasse als de bijbehorende hijskettingen. Gesmeed staal is sterker en taaier dan gegoten staal en bestand tegen de schokbelastingen die in hijswerk voorkomen.
Afwerking is standaard verzinkt voor gebruik in normale en lichte buitenomgevingen. Voor natte, zoute of chemisch belaste omgevingen zijn RVS uitvoeringen beschikbaar.
Inspectie: waar let je op?
Een haak is een veiligheidscomponent — inspecteer hem voor elk gebruik:
Vervorming van de haakmond
Meet de opening van de haak. Als de haakmond meer dan 10% wijder is dan de nominale maat, is de haak overbelast geweest en moet hij worden afgekeurd.
Werking van de pal of klep
Controleer of de veiligheidspal of klep soepel werkt en volledig sluit. Een stijve of niet-sluitende pal is een directe afkeurreden.
Slijtage in de haakmond
De binnenkant van de haak slijt op de plek waar het hijspunt contact maakt. Bij zichtbare inkeping of meer dan 5% wanddikteverlies: afkeuren.
Scheuren of barsten
Zichtbare scheuren zijn altijd een directe afkeurreden, ook al lijkt de haak verder intact.
Haak als onderdeel van een compleet samenstel
Bij Hijskampioen worden hijskettingsamenstellen standaard geleverd met klephaken of veiligheidshaken — afhankelijk van het type samenstel. Heb je een losse haak nodig als vervanging of voor een eigen samenstel? Veiligheidshaken en klephaken zijn ook los verkrijgbaar in alle maten, passend bij de complete lijn graad 8 hijskettingen.
Bestel veiligheidshaken en klephaken bij Hijskampioen
Hijskampioen levert veiligheidshaken en klephaken in alle gangbare maten direct uit voorraad in Nederland. Bestel je 4 producten of meer? Dan ontvang je automatisch 10% bundelkorting. Alle bestellingen vanaf €200 worden gratis verzonden.
👉 Bekijk het complete assortiment haken en kettingcomponenten op hijskampioen.nl